De pot verwijt de ketel dat die zwart is

De International Air Transport Association (IATA) - die 290 luchtvaartmaatschappijen vertegenwoordigt - lijkt op Donald Trump. Ze prijst zichzelf uitvoerig en dient voornamelijk haar eigen belang. In de eerste plaats beweert ze dat de ervaring met privatisering van luchtvaartmaatschappijen heeft geleid tot meer concurrentie en lagere prijzen voor consumenten. Maar in werkelijkheid is er weinig concurrentie op de Amerikaanse luchtvaartmarkt. Door fusies is het een oligopolie geworden waar 4 vliegmaatschappijen 80% van de markt beheersen.

Ten tweede hebben vliegmaatschappijen op intercontinentale routes joint ventures gevormd die in wezen concurrentie uitsluiten. Ze verkopen niet alleen stoelen op hun eigen vluchten, maar ook op die van hun partner luchtvaartmaatschappijen (codeshare vluchten). De prijzen zijn precies dezelfde, dus het effect is dat prijsconcurrentie is uitgeschakeld.

Luchthavens zijn door hun aard een soort van monopolist. De klacht van de IATA, dat luchtvaartmaatschappijen nog geen privatisering van een vliegveld hebben meegemaakt die volledig de beloofde voordelen op de lange termijn heeft gerealiseerd, komt niet als een verrassing.

De IATA heeft gelijk als ze waarschuwt dat privatisering van luchthavens ongewenste gevolgen kan hebben. Ze roept regeringen op prioriteit te geven aan de economische en sociale voordelen op lange termijn die een effectief vliegveld levert boven financieel gewin op korte termijn dat voortvloeit uit een slecht doordachte privatisering.

“We zitten in een infrastructuur crisis. Regeringen met weinig geld kijken naar de particuliere sector om hulp bij het ontwikkelen van de hard nodige luchthavencapaciteit. Maar het is onjuist om te veronderstellen dat de particuliere sector alle antwoorden heeft,” zegt IATA directeur-generaal Alexandre de Juniac, een voormalige topman van Air France-KLM.

En hij voegt eraan toe: “Het is belangrijk dat regeringen een lange termijn visie hebben die zich richt op oplossingen die de beste economische en sociale voordelen opleveren. Het verkopen van vliegvelden om op korte termijn de staatskas te vullen is een vergissing.”

Onderzoek van de IATA laat zien dat particuliere luchthavens duurder zijn en geen enkele winst in doelmatigheid of investeringsniveau vertonen. Vliegvelden hebben een aanzienlijke marktmacht. Effectieve regulering is cruciaal om misbruik daarvan te voorkomen, vooral als ze worden geëxploiteerd door particuliere sector belangen, zegt De Juniac.

Hij vermeldt ook dat volgens Skytrax 5 van de 6 door passagiers als hoogste gewaardeerde luchthavens in overheidshanden zijn. Ook al is Skytrax niet de betrouwbaarste bron als het gaat om ranglijstjes wegens belangenconflicten in hun ondernemingsmodel, kan het als waarschuwing tegen privatisering van vliegvelden dienen. Per slot van rekening is er maar 1 ding erger dan een overheidsmonopolie en dat is een particulier monopolie.

Maar de IATA zwijgt over de succesvolle pogingen van luchtvaartmaatschappijen om concurrentie uit te bannen in hun eigen markt, vooral in Amerika en op de lucratieve Atlantische routes. Dank zij het gebrek aan concurrentie en bescherming door de overheid zijn Amerikaanse vliegmaatschappijen de meest winstgevende ter wereld, ondanks hun inferieure producten. De pot verwijt dus de ketel dat die zwart ziet. Luchtvaartmaatschappijen zouden de laatste moeten zijn om te klagen over vliegveldmonopolies, ook al hebben ze op zichzelf gelijk.

Tags: IATA, uitsluiten van concurrentie, codeshare vluchten, privatisering van luchthavens

No Comments Yet.

Leave a comment